Een verslaving aan een middel of gewoonte kruipt er zo in. Je doet iets een paar keer om het te proberen of voor de gezelligheid, maar dan merk je dat je steeds vaker in herhaling valt. Misschien heb je vrienden die het gebruik of gedrag stimuleren – zij doen immers precies hetzelfde – of misschien ga je ook steeds vaker in je eentje blowen, drinken of gamen. Iets wat je eerst nog voor de lol doet, wordt op die manier al snel een patroon. Hoe herken je of je verslaafd bent? En wat zijn nu je volgende stappen?
Signalen dat je verslaafd bent aan drugs, alcohol of een gewoonte
Heb je de afgelopen maanden meermaals gedacht dat je eigenlijk moet stoppen, maar lukt het niet? Dan is het verstandig om hulp te zoeken, ook als je dagelijks nog functioneert. Andere signalen van een verslaving zijn onder andere:
- Je denkt vaak aan het volgende moment dat je kunt gebruiken.
- Je krijgt ontwenningsklachten als je stopt of mindert, zoals trillen, zweten, slecht slapen, angst, somberheid of misselijkheid. Ook voel je paniek of irritatie bij het idee dat je niet kunt gebruiken.
- Gebruik gaat vóór werk, studie, relaties, geldzaken of gezondheid.
- Je liegt, verbergt gebruik of schaamt je ervoor.
- Je gebruikt om emoties, stress, leegte of problemen niet te voelen.
- Je blijft gebruiken ondanks ruzies, black-outs, schulden, gevaarlijk gedrag of lichamelijke klachten.
- Mensen om je heen maken zich zorgen, ook als jij denkt dat het meevalt.
Wat is ‘junkiegedrag’?
Een ander signaal dat je verslaafd bent, is het zogeheten ‘junkiegedrag’. Dit vinden wij geen mooie term, maar het is wel een term die in de volksmond vaak wordt gebruikt.
We hebben het hier over gedrag waarbij alles draait om gebruiken. Vaak ben je dan al verder dan experimenteel gebruik. Je gaat over grenzen heen die je vroeger niet zou overschrijden. Zo gebruik je bijvoorbeeld voordat je achter het stuur stapt of als je nog moet werken. Afspraken schieten erbij in en relaties komen onder druk te staan. Mensen die zich zorgen om je maken, houd je op afstand of probeer je gerust te stellen met halve waarheden. Soms leen je geld zonder te weten hoe je het terugbetaalt, of steel je zelfs. Ook geef je steeds meer uit aan alcohol of drugs, terwijl andere rekeningen blijven liggen.
Wanneer ben je een ‘junk’?
Nogmaals, het woord ‘junk’ gebruiken wij zelf niet graag. Dit gedrag komt namelijk niet omdat je ‘slecht’ bent of omdat er fundamenteel iets mis met je is. Vaak staan je interne beloningssysteem en stresssysteem onder druk, en heb je moeite met impulscontrole. Dat maakt je verslaving natuurlijk niet oké. Wel betekent het dat we het hier over een behandelbare ziekte hebben, niet over een fout in je persoonlijkheid.
Ik ben verslaafd. Wat nu?
Merk je dat je verslaafd bent? Wacht dan niet tot je problemen escaleren. Hoe eerder je actief begint met werken aan je herstel, hoe makkelijker het is. Hier zijn wat praktische eerste stappen:
1. Houd een dagboek bij
Dit betekent echt niet dat je over al je gevoelens hoeft te schrijven, maar noteer concreet:
- Wanneer je gebruikt;
- Hoeveel je gebruikt;
- Waarom je gebruikt;
- Welke gevolgen het op dat moment heeft.
Dit helpt je om je triggers in kaart te brengen. Denk aan stress, eenzaamheid, verveling, bepaalde vrienden, uitgaan of heftige emoties. Vaak ontstaat een verslaving niet ‘voor de lol’, maar omdat je een dieper probleem hebt dat je tijdelijk probeert af te vlakken.
2. Praat met iemand bij wie je je veilig voelt
Dit kan je partner zijn, een goede vriend, je moeder of vader, of zelfs de buurman. Heb je niemand om mee te praten? Dan kan over je emoties schrijven juist wél heel behulpzaam zijn.
3. Zoek professionele hulp
In Nederland kun je beginnen bij je huisarts, anoniem advies zoeken via alcoholinfo.nl of drugsinfo.nl, of direct contact opnemen met een verslavingskliniek.
Wat kun je doen als je nog geen hulp voor je verslaving hebt?
Ben je verslaafd en wil je stoppen? Dan is het belangrijk om hulp te zoeken. Ondertussen zijn er al wat andere dingen die je kunt doen. Maak de drempel bijvoorbeeld hoger door situaties waarin je normaal gebruikt te vermijden, of houd je op zulke momenten met andere dingen bezig. Rook je of blow je, dan kun je proberen je middelen weg te gooien en niets nieuws in huis te halen. Stop bij middelen als alcohol of harddrugs echter nooit ‘cold turkey’. Dit betekent dat je in één keer niks meer gebruikt. Hierdoor bestaat de kans dat je last krijgt van gevaarlijke ontwenningsverschijnselen.
Loop je acuut gevaar, heb je ernstige ontwenningsklachten of merk je dat je last krijgt van suïcidale neigingen? Bel dan direct 112 of 113.
Recovery MHC: hulp bij verslavingsherstel
Ben je de controle over je alcohol- of drugsgebruik kwijt? Dan hoef je daar niet alleen mee rond te lopen. Bij Recovery MHC krijg je hulp van ervaren ggz-psychologen met een HKZ-certificering die begrijpen wat verslaving met je doet. Kies je voor dagbehandeling of heb je meer baat bij een klinisch traject? Samen kijken we wat bij jou past. Onze behandelingen worden door de meeste zorgverzekeraars volledig vergoed.
Wil je weten wat we voor je kunnen betekenen? Plan vrijblijvend een intakegesprek in.