Verslaafd zijn terwijl je zwanger bent: het brengt serieuze gezondheidsrisico’s met zich mee voor zowel moeder als kind. Middelen zoals drugs, alcohol en nicotine komen direct in de bloedbaan van je kindje terecht en vergroten het risico op een miskraam, vroeggeboorte, blijvende hersenschade of een groeiachterstand. Dat zijn ernstige gevolgen voor je baby en hoe eerder je hulp zoekt, hoe beter je jezelf en je baby beschermt.
Wat gebeurt er met alcohol- en drugsgebruik tijdens zwangerschap?
Drugs en alcohol tijdens de zwangerschap hebben ernstige gevolgen. De middelen gaan direct via de placenta naar de foetus en verstoren de ontwikkeling van het kindje. Daardoor kan de ontwikkeling van het ongeboren kind verstoord raken en kan de baby na de geboorte ontwenningsverschijnselen krijgen. Het enige advies is dus om onder begeleiding van een professional te stoppen met alcohol of drugs. De gevolgen hangen af van het gebruikte middel, de hoeveelheid, je zwangerschapsstermijn en hoe vaak je gebruikt. Gevolgen kunnen onder andere zijn:
- Groeiproblemen bij de baby;
- Vergrote kans op vroeggeboorte;
- Grotere kans op een miskraam;
- Problemen met de ontwikkeling van de hersenen;
- Ontwenningsverschijnselen bij de baby na de geboorte;
- Extra risico’s voor de moeder, bijvoorbeeld door verslaving, stress of lichamelijke klachten.
Hoe erg is alcohol in de eerste weken van de zwangerschap?
Het kan zo zijn dat je nog alcohol hebt gedronken voordat je wist dat je zwanger was. Als dit het geval is, schaam je dan niet om dit te bespreken met je verloskundige of huisarts: je bent niet de enige. Het is wel zo dat in de eerste weken van de zwangerschap zich belangrijke onderdelen van de baby’s lichaam en hersenen ontwikkelen, en snel. Er is geen bewezen veilige hoeveelheid alcohol tijdens de zwangerschap, dus het advies blijft te allen tijde te stoppen onder begeleiding van een professional, zodra je weet dat je zwanger bent of als je weet een kinderwens te hebben en zwanger probeert te raken. Hiermee sluit je alle risico’s uit voor het ongeboren kind. Als je alcohol drinkt tijdens de zwangerschap, vergroot je de kans dat je kindje het foetaal-alcoholsyndroom ontwikkelt (FAS).
Wat is foetaal alcoholsyndroom?
FAS is een aandoening die ontstaat wanneer een ongeboren baby via de placenta alcohol binnenkrijgt. Het syndroom zorgt voor blijvende lichamelijke, mentale en neurologische afwijkingen bij het kind. Alcohol verstoort namelijk de ontwikkeling van de hersenen en het lichaam. Er is geen bewezen hoeveelheid alcohol die FAS kan veroorzaken; zelfs de kleinste beetjes kunnen je kindje al schade toebrengen. FAS is de meest ernstige en direct herkenbare vorm van schade door alcohol. Wanneer niet alle kenmerken aanwezig zijn na de geboorte, maar er wel sprake is van hersenschade en ontwikkelingsproblemen door alcohol, spreekt men over FASD (Foetaal Alcohol Spectrum Disorder).
De schade door alcohol bij je kindje is onomkeerbaar en niet te genezen. Mensen met FAS of FASD zullen hun leven lang beperkt zijn: ze hebben moeite met impulsen, emoties en prikkelverwerking. Hierdoor zullen ze als volwassenen de rest van hun leven begeleiding nodig hebben om zelfstandig te functioneren.
Hoe ziet een kind met FAS eruit?
Naast een groeiachterstand en hersenschade is foetaal-alcoholsyndroom ook herkenbaar aan enkele uiterlijke kenmerken. Maar hoe ziet een kind met FAS eruit?
- Smalle oogleden: de ogen zijn opvallend klein of smal.
- Dunne bovenlip: de rode rand van de bovenlip is opvallend dun.
- Glad philtrum: het gootje tussen de neus en bovenlip ontbreekt of is weinig zichtbaar.
- Neus en kin: de neus is opgewipt of de neusbrug vlak, en de kin is klein.
- Oren: deze zijn laag aangezet en hebben een afwijkende vorm.
Niet elk kind met FAS(D) heeft deze uiterlijke kenmerken; soms vallen vooral leerproblemen, prikkelgevoeligheid of gedragsproblemen op.
Wat zijn de gedragskenmerken van FASD?
De verzamelnaam voor aangeboren afwijkingen en gedragsproblemen die ontstaan door alcoholgebruik tijdens zwangerschap noemen we FASD. Hierbij zijn dus niet altijd uiterlijke kenmerken aanwezig. Gedragskenmerken voor FASD zijn onder andere:
- Snel overprikkeld raken;
- Moeite met concentratie;
- Impulsief gedrag;
- Problemen met plannen en overzicht houden;
- Leerproblemen;
- Snel boos of verdrietig worden;
- Slecht oorzaken en gevolgen inschatten;
- Problemen in sociale settings;
- Behoefte aan structuur;
- Geheugenproblemen.
Hierdoor zal het kind tot ver in zijn volwassen leven altijd ondersteuning nodig hebben.
Drugs tijdens de zwangerschap: waarom stoppen niet vanzelf lukt
Een verslaving verdwijnt niet als je zwanger wordt. Wellicht voel je je schuldig en schaam je je, en vind je hulp zoeken lastig. Zomaar zelf stoppen kan echter gevaarlijk zijn voor zowel jou als je ongeboren kindje, zeker als je een zwaarder middel als alcohol of cocaïne gebruikt. Je staat er niet alleen voor.
Wat kun je doen als je zwanger bent en alcohol of drugs gebruikt?
Je staat er niet alleen voor. Praat erover met je verloskundige of huisarts en wees eerlijk over wat je gebruikt en de hoeveelheid ervan. Belangrijk is om niet zomaar te stoppen met zware middelen zonder medisch advies. Vraag om een verwijzing naar gespecialiseerde verslavingszorg. Praat erover met iemand die je vertrouwt en vermijd vooral situaties of mensen die ervoor zorgen dat je sneller gebruikt.
Hulp zoeken is geen zwakte: niemand wil zwanger zijn en tegelijkertijd vastzitten in gebruik. De eerste stap om hulp te zoeken kan spannend zijn, maar die ene stap kan veel veranderen. Bij Recovery Mental Healthcare kijken we graag naar wat er speelt en welke hulp er voor jou passend is. Wij bieden advies voor elke vorm van verslaving. Onze HKZ-gecertificeerde ggz-psychologen beslissen samen met jou welke soort behandeling geschikt is om jou en je kindje te helpen. Neem die eerste stap en bel ons op: 085 – 8200 900 of mail ons via administratie@recoverymhc.nl.