Medicijnverslaving: kenmerken en behandeling

Pijnstillers, antidepressiva, slaapmiddelen en kalmeringsmiddelen, zijn medicijnen die veelvuldig worden gebruikt. Deze medicijnen worden meestal tijdelijk voorgeschreven door een arts om pijn, angst, stress of slaapproblemen tegen te gaan. Medicijnen zorgen voor verminderde activiteiten in het centrale zenuwstelsel en in de hersenen, waardoor iemand die ze gebruikt minder gevoelig is voor prikkels van buitenaf. Een aanzienlijk deel van de mensen die medicatie krijgt voorgeschreven, gebruikt het middel door het ontspanningseffect langer dan nodig is. 

Er zijn veel medicijnen met werkzame stoffen die zeer verslavend werken. Zelfstandig stoppen is vaak niet of nauwelijks meer mogelijk omdat in zeer korte tijd tolerantie kan worden opgebouwd en er is in dat geval ook steeds meer medicatie nodig voor hetzelfde effect. Er is dan sprake van een medicijnverslaving.

 

Wat zijn de symptomen van een medicijnverslaving?

Hoe herken je een medicijn verslaving? De kans is groot dat je verslaafd bent aan medicijnen als je last hebt van de volgende symptomen: 

  • Je neemt steeds vaker en eerder medicijnen in; 
  • Je voelt je niet meer prettig zonder het gebruik van medicijnen;
  • Je denkt niet meer zonder medicatie te kunnen slapen of leven; 
  • Je wordt nerveus van het idee dat er onvoldoende medicijnen in huis zijn; 
  • Je merkt dat je steeds meer medicijnen nodig hebt om in slaap te komen of om je klachten te verminderen;
  • Je voelt je extreem lui en vermoeid en je hebt geen energie voor dagelijkse activiteiten;
  • Je hebt een gebrek aan concentratie en je komt warrig over; 
  • Je emoties worden afgevlakt en je ervaart geen verdriet of plezier meer; 
  • Je probeert te stoppen, je klachten nemen toe, je bent onrustig en/of slaapt slecht;
  • Je hebt last van gewichtstoename;
  • Je hebt geen zin meer in seks;
  • Je wordt vaak geïrriteerd en met een kater wakker; 
  • Je hebt last van ontwenningsverschijnselen bij het niet gebruiken van het medicijn, zoals: trillen, misselijkheid, transpireren, angst, spierpijn, rusteloosheid en prikkelbaarheid. 

 

Wat is een medicijnverslaving?

Medicijnverslaving is een van de meest voorkomende verslavingen. In Nederland zijn ongeveer een half miljoen mensen verslaafd aan medicijnen. Als er sprake is van een periode waarin een persoon structureel medicijnen gebruikt, is de kans groot dat die geestelijk – en mogelijk ook lichamelijk – afhankelijk is geworden van medicijnen. Als je verslaafd bent aan bijvoorbeeld kalmerings- of slaapmiddelen, heb je het gevoel dat je niet meer zonder kunt en heb je steeds opnieuw de behoefte om medicijnen in te nemen. Andere kenmerken van verslaving blijken uit ontwenningsverschijnselen die kunnen optreden op het moment dat je stopt met het innemen van de medicatie. 

Alle effecten werken erg lang door en dat komt doordat de helft van de werkzame stof zich tot 72 uur na het innemen nog in het bloed bevindt. Bij bepaalde medicijnen is er niet veel tijd nodig om er verslaafd aan te raken. Soms duurt dit slechts enkele weken. Een medicijn verslaving kan veel kapot maken en het kan ernstige fysieke en psychische gevolgen hebben.

Ben ik medicijnverslaafd?

Of er echt sprake is van een probleem is soms moeilijk in te schatten. De ernst van een medicijnverslaving hangt af van de frequentie en de mate van het gebruik. Iemand met een medicijn verslaving haalt vaak stilzwijgend voortdurend (veelal jarenlang) herhaalrecepten op. Totdat de huisarts of apotheker ingrijpt of de patiënt zelf een hogere dosis van de arts probeert te krijgen. Ook de consequenties van het medicijngebruik zijn van belang. Wanneer iemand afhankelijk is geworden van medicatie en niet of nauwelijks zelfstandig kan stoppen, is er sprake van een medicijnverslaving. Er is vaak steeds meer van het medicijn nodig om het gewenste effect te bereiken en het gebruik leidt continu tot dezelfde problemen.

Welke medicijnen zijn verslavend?

Tot de meest verslavende medicijnen behoren onder andere: benzodiazepinen, opioïden en anti-epileptica. Benzodiazepinen onderdrukken de hersenactiviteit waardoor je kalmeert of sneller in slaap valt. Onder meer: diazepam, lorazepam, temazepam, oxazepam en rivotril, behoren tot de groep van de benzodiazepinen. Opioïden (opiaten) werken sterk pijnstillend. Onder deze categorie medicatie valt pijnmedicatie zoals: tramadol, morfine, oxycodon, fentanyl, methadon, dexamfetamine en codeïne. Anti-epileptica is een groep van medicijnen die overmatige ontlading van de hersencellen probeert te onderdrukken om epileptische aanvallen te voorkomen. Voorbeelden zijn: valproïnezuur, carbamazepine, fenobarbital en levetiracetam.

Wat zijn de risico’s van een medicijnverslaving?

Het gebruik van pijnstillers, slaapmiddelen en kalmeringsmiddelen, kan verschillende risico’s met zich meebrengen:

  • Het lichaam breekt bepaalde werkzame stoffen in medicijnen af en daardoor kan bij dagelijks slikken een ophoping ontstaan met vervelende bijverschijnselen tot gevolg, zoals hoofdpijn of een gevoel van somberheid;
  • Het lichaam kan afhankelijk raken van medicijnen doordat gewenning aan deze medicatie optreedt; 
  • Medicijnen en verkeer zijn geen goede combinatie en dit staat meestal duidelijk op de verpakking vermeld;
  • Benzodiazepines en alcohol gaan niet samen en versterken elkaars werking omdat het beide verdovende middelen zijn;
  • Medicijnen en zwangerschap en borstvoeding zijn ook geen verstandige combinatie, omdat de werkzame stoffen bij de ongeboren vrucht of in de moedermelk terecht kunnen komen. 

 

Herstellen van een medicijnverslaving

Medicijn verslaving is een wijdverbreide aandoening. Recovery Mental Healthcare is in staat om samen met jou de weg naar herstel te bewandelen. Verslaving aan geneesmiddelen op recept kan bij veel mensen voorkomen, aangezien de medicatie is bedoeld om betere slaap te bewerkstelligen of om fysieke pijn en psychische problemen te verlichten. Bovendien kunnen deze medicijnen als een drug werken doordat ze de hersenen veranderen en afhankelijkheid in de hand werken. 

Detoxificatie en gedragstherapie

Omgaan met medicijnverslaving is gecompliceerd omdat medicatie wordt voorgeschreven als remedie en in specifieke gevallen is toegestaan​​. Tijdens de detoxperiode die is bedoeld om van de verslaving af te komen, ervaren gebruikers verschillende ontwenningsniveaus op basis van de stof in hun systeem en de dosis die ze gebruiken. Om een ​​gespecialiseerd herstelplan op te stellen dat het beste bij iemand past, benaderen we elke persoon met die informatie in gedachten. Bij Recovery Mental Healthcare zullen onze specialisten de fysieke vitaliteit controleren om eventuele problemen te verlichten. Na de detoxificatie volgt gedragstherapie die het herstel vergemakkelijkt en toekomstige terugval voorkomt.

Is iemand in je omgeving verslaafd aan medicatie of lijd jij zelf aan een medicijnverslaving? Herstellen van een verslaving doe je niet alleen. Recovery Mental Healthcare biedt hulp en advies met een team van medische professionals op het gebied van verslavingszorg. Je kunt ons bereiken op nummer: 085 – 8200 900 of administratie@recoverymhc.nl.

Hollandse Kade 31391 JD Abcoude

Recovery MHC © 2021 Alle rechten voorbehouden.

Recovery MHC © 2021 Alle rechten voorbehouden.